
آرتروز یک بیماری پیشرونده و مزمن است که درمان قطعی ندارد این بیماری در سن بالا دیده می شود ولی در افراد 20 – 30 سال هم دیده می شود در بیماری آرتروز ابتدا غضروف مفصل ناهموار و فرسوده می شود
بعد از تخریب غضروف، در استخوان های مجاور ( سخت شدن استخوان، بوجود آمدن حفره خالی در استخوان، تیزی نوک استخوان، سفت شدن مایع مفصل و کپسول مفصل ایجاد می شود. آرتروز بیشتر مفاصلی که وزن بدن را تحمل می کنند مانند ( ران، زانو، ستون فقرات ) را در گیر می کند.
اولین علامت آرتروز درد مفصل است که با فعالیت بدنی بدتر و با استراحت بهتر می شود بعد از استراحت شبانه، هنگام بیدار شدن از خواب بیمار احساس می کند مفصلش سفت شده است که بعد از چند دقیقه این حالت از بین می رود. با پیشرفت بیماری دامنه حرکت مفصل کاهش یافته و مفصل خشک و بی حرکت می شود. فیزیوتراپی در پیشگیری از این مشکل موثر است
رژیم غذایی مناسب می تواند آرتروز ستون فقرات را کنترل و درمان کند.
اگر اضافه وزن دارید وزنتان را کاهش دهید.
غذاهایی که حاوی اسید های چرب امگا 3 هستند مانند ( انواع ماهی، روغن گردو، کتان و سویا ) در پیشگیری از آرتروز موثر است.
آفتاب اثر مهمی در کاهش آرتروز دارد زیرا منبع تامین ویتامین D است.
غذاهای حاوی آنتی اکسیدان نظیر ویتامین های D' C' E' و بتا کاروتن و ریز مغزی هایی مانند ( سلنیوم، روی ، منیزیم، کلسیم و فسفر ) که در دانه ها و مغز ها یافت می شود مصرف کنید. ویتامین ای در آجیل ها وجود دارد. غذاهای با ویتامین ای بالا مصرف کنید.
شیر و لبنیات کم چربی مصرف کنید.
گیلاس و آلبالو برای کاهش درد بسیار مفید است.
روزانه یک لیوان آب پرتغال مصرف کنید. ویتامین C در کیوی، هلو، سیب و پرتغال وجود دارد.
چای سبز، غلات، زنجبیل، زعفران، عسل بخورید. زردچوبه و زنجبیل خاصیت ضد التهابی دارند.
از انواع توت ها، سبزیجات برگدار مصرف کنید.
سبزیجات برگ سبز مانند ( جعفری، شاهی، کرفس، کلم پیچ، هویج، جو دو سر )، ماهی های آبهای سرد و چرب مانند ماهی ( تن، آزاد، ساردین، قزل آلا، شاه ماهی ) مصرف کنید.
مرغ کبابی، ماکارونی گندم کامل، غلات مانند گندم، سبزیجات مخلوط شده، انواع توت ها برای دسر، برنج قهوه ای، کلم بروکلی و سالاد میوه مصرف کنید.
مصرف انگور در درمان آرتروز موثر است.
روزانه 6 – 8 لیوان آب مصرف کنید.
گوشتهای پر چرب، مارگارین، کره، کافئین، تخم مرغ، الکل، شکر سفید، تنباکو، محصولات لبنی پر چرب باید از رژیم غذایی حذف شود.
غذاهای دارای اگزالات بالا مانند ( اسفناج، کنگر، آلوها، زغال اخته، ریواس ) را از رژیم غذایی خود حذف کنید
بعضی افراد به سیب زمینی، فلفل ها، بادمجان، گوجه فرنگی، تنباکو حساس هستند که باید به هر کدام از این مواد که حساسیت دارند آنرا از غذای خود حذف کنند.
مهار کننده های جذب کلسیم مانند ( گوشت قرمز، تخم مرغ، جوجه، الکل، قهوه، شکرتصفیه نشده، اکثر شیرینی جات، نمک اضافی ) را از غذای خود حذف کنید.
مصرف غذاهای باددار مانند ( گندم سیاه، چربیهای حیوانی، لبنیات پر چرب ) را کاهش دهید.
فست فود ( سوسیس، کالباس، جگر ) و نوشابه مصرف نکنید.
از مصرف غذاهای چرب، شکر، سرخ کردنی پرهیز کنید
اکثر مردم حداقل یک کمر درد در زندگی خود داشته اند اگر چه این درد و ناراحتی در هر نقطه از پشت می تواند رخ دهد ولی شایعترین آن در کمر است گاهی احساس کمر درد پس از بلند کردن یک جسم سنگین، حرکت ناگهانی، نشستن در یک حالت برای مدت طولانی و یا در اثر یک آسیب یا تصادف رخ می دهد. کمردرد اغلب در اثر یک مصدومیت ناگهانی به عضلات و رباط های حمایت از پشت کمر ایجاد می شود درد به علت اسپاسم عضلانی، کشیدگی یا پارگی در رباط ها و عضلات ایجاد می شود. اما عضله گاهی در هنگام خواب نیز دچار اسپاسم می شود که بیشتر در اثر کم آبی بدن، فعالیت یا عدم فعالیت طولانی مدت، کشیدگی عضلات یا استفاده مفرط از عضلات ایجاد می شود.
اسپاسم عضلات کمری همان انقباضات غیر ارادی عضلات ناحیه کمر است اسپاسم عضلات اسکلتی شایعترین و اغلب به علت کم شدن آبی بدن و اختلالات الکترولیتی می باشد هر کدام از عضلات پشت می تواند زخمی یا تحریک شود این مشکل در اثر یک جنبش ناگهانی در یک مسابقه تنیس، یک بازی فوتبال دستی، سقوط، پیچ، بلند کردن نادرست اشیاء یا انقباض ناگهانی برای جلوگیری از سقوط بوجود می آید و به دنبال آن درد ناگهانی ایجاد می شود این درد گاهی ممکن است با تاخیر هم شروع شود. درد گرفتگی عضلات، کولیکی است یعنی مانند دردهای ( قاعدگی، سنگ کلیه، درد کیسه صفرا ) می باشد. گرفتگی عضلات ممکن است در اثر رژیم غذایی نادرست ایجاد شود کمبود مواد غذایی معدنی ( کلسیم، فسفر ) ممکن است سبب گرفتگی عضلات باشد. لذا مصرف مواد غذایی غنی از فسفر و کلسیم توصیه می شود.
شکستگی های ستون فقرات به علت پوکی استخوان
به علت سرطان ستون فقرات
شکستگی ستون فقرات
اسپاسم عضلانی
فتق دیسک
سیاتیک
تنگی کانال نخاعی
انحنای ستون فقرات مانند ( اسکولیوز و کیفو ) که ممکن است به کودکان و نوجوانان به ارث رسیده باشد
فشار به عضلات و رباط های پشت
کمر درد نیز ممکن است به دلیل:
یک آنوریسم آئورت غیر طبیعی است که نشت داشته باشد.
انواع آرتروزمانند ( آرتروز، ورم مفاصل پسوریاتیک و آرتریت روماتوئید )
عفونت ستون فقرات ( استئومیلیت، التهاب دیسک، آبسه )
عفونت کلیه یا سنگ کلیه
مشکلات مربوط به بارداری
موارد پزشکی که اندام های تناسلی زنان را تحت تاثیر قرار می دهد مانند ( اندومتریوز، کیست تخمدان، سرطان تخمدان، فیبروئیدهای رحمی )
48 – 72 ساعت اول بعد از گرفتگی عضلات ابتدا از یخ استفاده کنید به مدت 20 دقیقه یخ را بگذارید و سپس 1.5 ساعت استراحت دهید و دوباره به مدت 20 دقیقه بگذارید برای جلوگیری از یخ زدگی پوست از یک مانع نازک مانند ( حوله ) بین یخ و پوست استفاده کنید. یخ اسپاسم را کاهش می دهد و مصرف مسکن های خطرناک را کاهش می دهد. قبل از استفاده بسته های یخ را در یک پارچه مرطوب بپیچید
بعد از 72 ساعت شروع کنید به استفاده از حرارت مرطوب مانند ( پد حرارت مرطوب، وان آب گرم، دوش آب داغ ) زیرا گرما سبب شل شدن اعصاب و فیبر های عضلانی می شود. به حمام بروید و دوش آب گرم را به پشت خود در محل درد نگه دارید. تا درد فروکش کند.
مقدار زیادی مایعات بنوشید مخصوصا اگر در منطقه گرم زندگی می کنید زیرا بیشتر اسپاسم ها در اثر کاهش آب بدن و الکترولیت ها بوجود می آید.
تمرینات کششی ملایم را شروع کنید زیرا سبب کاهش اسپاسم کمر می شود.
لارم نیست در بستر استراحت طولانی داشته باشید ولی لازم است از هر گونه فعالیت هایی مانند ( بلند کردن اجسام سنگین و یا برخی ورزش ها ) اجتناب کنید بیشتر از 1 – 2 روز استراحت مطلق نداشته باشید استراحت طولانی مدت در رختخواب برای درمان اسپاسم عضلات کمر مضر است.
در صورتی که علت کمر درد گرفتگی عضلانی باشد تلاش برای استراحت بیشتر، مشکل درد کمر را بدتر می کند. اکثر کارشناسان معتقدند که ماندن در رختخواب، دراز کشیدن یا غیر فعال بودن برای مدت طولانی برای درد ماهیچه های پشت شما بد است. افرادی که فعالیت را شروع می کنند به احتمال زیاد سریع تر بهبود می یابند ممکن است در ابتدا درد شدید باشد ولی سعی به فعالیت داشته باشید و هر روز فعالیت را کمی بیشترکنید. ورزش منظم و فعال بودن روزانه عضلات پشت را قوی می کند ورزش شنا، پیاده روی و یوگا بهترین ورزش ها برای عضلات کمر هستند.
همانطوریکه به پشت خوابیده اید پاهای خود را با خم زانوی 90 درجه بر روی یک صندلی گذاشته و بالا نگه دارید تا احساس راحتی بیشتری پیدا کنید.
وضعیت خواب نیز در کاهش درد موثر است اگر شما به پهلو می خوابید پاهای خود را کمی به سمت قفسه سینه قرار داده و یک بالش بین پاهای خود قرار دهید اگر به پشت می خوابید یک پشتی را زیر زانوهای خود قرار دهید.
ماساژ می تواند در کوتاه مدت موثر باشد.
از داروی استامینوفن در صورتی که مشکل کبدی نداشته باشند استفاده کنند.
از داروهای غیر استروئیدی در صورتی که ناراحتی معده ندارید می توانید استفاده کنید.
از شل کننده های عضلانی می توانید استفاده کنید.
ضد درد های Percodan و Demerol در موارد شدید استفاده می شود.
از مسکن های مخدر با نظر پزشک نیز می توانید استفاده کرد.
اگر چه داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای مانند ( آمی تریپتیلین ) در درمان افسردگی به کار می رود ولی برای درمان درد های مزمن کمر نیز موثر هستند.
کورتیزون و سایر داروهای استروئیدی گاهی برای یک دوره کوتاه مدت به منظور کاهش درد و التهاب استفاده می شود.
مصرف چای بابونه به آرامش عضلات کمک می کند.
خوردن عسل از عود گرفتگی عضلات جلوگیری می کند.
سرکه سیب به علت پتاسیم بالا سبب کاهش گرفتگی عضلات می شود یک قاشق چایخوری عسل را با دوقاشق چایخوری سرکه سیب و آب گرم مخلوط نموده و مصرف کنید.
روش صحیح بلند کردن اشیاء را یاد بگیریددرد بعد از یک ضربه یا افتادن برگشت کند.
دفع ادرار همراه سوزش یا خون در ادرار باشد.
تاریخچه سرطان در خانواده باشد.
عدم کنترل ادرار یا مدفوع ( بی اختیاری ) داشته باشید.
دردی که به سمت پایین پاها در زیر زانو ها کشیده شود.
درد که با دراز کشیدن بدتر یا در شب شما را از خواب بیدار کند.
ایجاد قرمزی و تورم در پشت یا ستون فقرات وجود داشته باشد.
درد شدیدی که راحتی را از شما گرفته باشد.
همراه با کمر درد تب غیر قابل توجیح وجود داشته باشد.
ضعف یا بی حسی در ( باسن ، ران ، ساق پا و لگن ) وجود داشته باشد.
اگر وزن شما ناخواسته کم شود.
درد با استفاده از استروئیدها یا داروهای داخل وریدی برطرف نشود.
کمر درد شما بیش از 4 هفته طول بکشد.
اگر کمر درد شما مداوم و بیش از 1 -2 هفته طول کشید با پزشک خود مشورت کنید
به گفته موسسه ملی اختلالات عصبی و سکته مغزی ( NINDS )، کمر درد شایع ترین علت ناتوانی در کار است و آمریکایی ها در مجموع در حدود 50 میلیارد دلار در درمان این نوع از کمر درد در سال هزینه می کنند خوشبختانه، شما می توانید کمر درد خود را بدون عمل جراحی یا دارو درمان کنید.
با ورزش انواع مختلف کمر درد درمان می شود ورزش تاثیرات مختلفی روی اعضاء بدن می گذارد که این تاثیرات دارای فواید درمانی زیادی هستند.
1- ورزش منظم، باعث تناسب اندام می شود و این موضوع فشار وارد بر کمر را کم کرده و کمر دردهایی که به خاطر اضافه وزن ایجاد شده اند را درمان می کند.
2 - ورزش سبب افزایش انعطاف بدنی شده و توانایی حرکات در جهات مختلف را افزایش می دهد و کمر دردهای حاصل از خشکی کمر را بهبود می بخشد.
3 - با ورزشهای مخصوص می توان عضلات شکم و کمر را تقویت کرد عضلات قوی از ستون فقرات محافظت می کنند و از آسیب دیدگی آن جلوگیری می نمایند عضلات نیرومند می توانند از دیسکهای آسیب دیده حفاظت کنند و کمر دردهای حاصل از صدمات دیسک را درمان نمایند.
اگر شما از کمر درد رنج می برید این مهم است که برخی از تمرینات به طور منظم برای تقویت پشت انجام شود. آکادمی جراحان ارتوپدی آمریکا ( AAOS ) توصیه به صرف 10 تا 30 دقیقه ورزش در روز در مراحل اولیه درد پشت کردند. دکتر شما و فیزیوتراپی می تواند ورزش های خاص را برای شرایط خاص شما نشان دهد. لذا قبل از شروع یک برنامه ورزشی جدید با دکتر خود مشورت کنید.
کلینیک مایو توصیه به تکرار این تمرین انعطاف پذیری کمر پنج بار در روز و شما می توانید به تدریج تعداد دفعات را تا 30 بار افزایش دهید به تدریج انجام این حرکات برای شما آسان تر می شود.
به پشت بر روی زمین یا یک تشک بخوابید. زانوها را خم نگه داشته، پاشنه ی پاهای خود را صاف بر روی زمین قرار دهید. پاشنه های پا را بر روی زمین فشار دهید بعد، قوس پشت خود را بالا بکشید ( باسن را منقبض کنید و آن را از زمین بلند کنید ) به نحوی که شانهها، باسن و زانو در امتداد هم باشند. این ژست را به مدت 5 ثانیه نگه دارید سپس بر روی زمین به پشت استراحت کنید. این حرکت برای تقویت عضلات هامسترینگ و عضلات اطراف مفصل ران و لگن است
چرخشش کمر به پایین را دو یا سه بار در هر طرف از بدن خود تکرار کنید تمرین این کشش را به خاطر داشته باشید سعی کنید آن را یک بار در صبح و یک بار در شب انجام دهید ( و یک کشش در بعد از ظهر در صورت نیاز اضافه کنید )
در شروع به پشت بخوابید زانوها را خم و محل پاهای خود را صاف بر روی زمین قرار دهید. بر حفظ شانه های خود را به زمین تمرکز داشته باشید و سپس زانوی خود را به یک طرف از بدن خود بچرخانید قبل از بازگشت به موقعیت شروع خود، این ژست را به مدت 10 ثانیه نگه دارید و سپس در طرف دیگر تکرار کنید.
به پشت بخوابید زانو خود را خم و پاها را بر روی زمین قرار دهید A و با استفاده از هر دو دست زانو را بالا بکشد B و آن را به قفسه سینه خود فشار دهید برای 15 تا 30 ثانیه نگه دارید و سپس به موقعیت شروع A برگردید C با پای مخالف تکرار کنید سپس به موقعیت شروع برگردید D پس از آن با هر دو پا تکرار کنید یک کشش را دو تا سه برابر تکرار کنید ترجیحا یک بار در صبح و یک بار در شب انجام دهید.
روی صندلی بدون دسته یا چهارپایه بنشینید و پای چپ خود را بر روی پای راست خود عبور دهید نیم تنه خود را پیچ و تاب داده و به کنار بکشید. این موقعیت را برای 10 ثانیه نگه دارید و سپس در طرف دیگر تکرار کنید. این کشش را دو بار در روز، سه تا پنج بار در هر طرف انجام دهید.
تمرین انقباضات شکمی می تواند قدرت کمر را باز گرداند و به شما کمک کند.
با زانوی خم به پشت خود بخوابید عضلات شکم خود را به سمت پایین و عقب فشار دهید. عضله شکم را سفت کنید تا حدی که بتوانید به راحتی صحبت کنید ویا به راحتی نفس بکشید و به مدت 5 ثانیه نگه دارید و سپس عضلات خود را شل کنید و این تمرین را 10 بار تکرار کنید. نفس خود در حال تمرین کردن نگه دارد.
در حالی که به پشت دراز کشیده اید زانوها را روی مدیسین بال ( Medicine Ball ) خم کنید یک دست را بر سر خود بالا ببرید و سپس متناوب بازوی دیگر خود بالای سر ببرید در مراحل بعد همزمان با بلند کردن دست راست، پای چپ را نیز بلند کنید. این کار را در سمت مخالف نیز تکرار کنید.
بر روی یک توپ ورزشی ( مدیسین بال ) بنشینید به نحوی که کف پاها روی زمین بوده و زانوها و باسن 90 درجه خم باشند و پای خود را در حال استراحت بر روی زمین قرار دهید. یک دست را بر سر خود بالا ببرید و سپس بازوی دیگر را بالا ببرید. بعد همزمان با بلند کردن دست راست به آرامی پاشنه پا را بالا و پایین ببرید سپس درطرف دیگر با دست مقابل انجام و پاشنه خود را تغییر دهید.
علاوه بر تمرینات که در این تصاویر آمده از تمرینات دیگر مانند ( پیاده روی، شنا، حرکات کششی و یوگا ) که ممکن است درد کمر را بهبود دهد با نظر پزشک استفاده کنید با توجه به نظر NINDS، تمرینات به تقویت عضلات پشت کمک کرده و ممکن است موثرترین راه برای مبارزه با درد کمر و بهبود سریع آن باشد به عنوان یک قاعده کلی، بیماران مبتلا به کمر درد باید در کشش عضلات ( کمر، شکم، باسن و پاها ) تمرکز کند بیمار هرگز نباید در کشش عضلات زیاده روی کند و کشش باید آهسته و تدریجی باشد.
سهراب سپهرى / هشت کتاب / دفتر: حجم سبز / شعر: ورق روشن وقت.